Hoe zorg je dat je lesstof onthoudt? Geheugenstrategieën!

Geheugen

Alle informatie komt elke dag via onze zintuigen binnen in ons korte termijngeheugen. Dit dient als filter voor ons lange termijngeheugen, en zorgt ervoor dat we niet overstelpt raken door informatie die we niet nodig hebben. We maken bewust en onbewust een keuze in wat we willen onthouden.

Voor school moet je kind ook informatie kunnen onthouden die het zelf niet altijd interessant of belangrijk vindt. De geleerde lesstof moet tijdens een toets teruggehaald kunnen worden. Daarvoor moet je kind het belangrijkste van de te leren stof opslaan in het langetermijngeheugen. Hoe doe je dat nou?

Lesstof onthouden, hoe doe je dat eigenlijk?

Om lesstof te kunnen onthouden, is het nodig dat je kind de informatie bewerkt. Er iets bijzonders mee doet. Dat kan op veel verschillende manieren en is handig voor elke schoolleeftijd. Lezen alleen is echt niet genoeg om lesstof te onthouden, tenzij je kind een fotografisch geheugen heeft.

Geheugenstrategieën

Je kind kan lesstof bijzonder maken door geheugenstrategieën te gebruiken. Er zijn veel verschillende geheugenstrategieën. Als jullie ze uitproberen, kan je kind ervaren welke voor hem of haar het beste werken. Ik beschrijf er hier een aantal:

  1. Herhalen: deze is jullie natuurlijk wel bekend. Herhalen helpt onthouden. Het zorgt ervoor dat je als het ware een paadje in je hersenen maakt. Alsof je door verse sneeuw loopt. Hoe vaker je het paadje loopt, hoe dieper het wordt (de informatie beklijft).
  2. Ordenen en opdelen in categorieën: dingen bij elkaar plaatsen die bij elkaar horen/ met elkaar te maken hebben, helpt onthouden.
  3. Associëren: nieuwe kennis in verband brengen met oude kennis. Jezelf steeds afvragen: “Wat weet ik hier al van?” Lesstof bouwt op gedurende de basisschool en wordt dan steeds ingewikkelder/ krijgt meer diepgang. Als je kind zich steeds afvraagt wat het al eerder hierover geleerd heeft, kan het vaak al een deel van onduidelijkheden erover zelf oplossen.
  4. Verbaliseren: of hardop verwoorden. Als je kind oefent met het vertellen van de doorgenomen lesstof aan zichzelf en vervolgens bijvoorbeeld aan jou, ervaren jullie of het het geleerde helder kan teruggeven en begrepen heeft. Als dat lukt, kan je kind dit ook op een toets.
  5. Visualiseren: er een beeld bij bedenken/ tekenen. Beeld helpt onthouden, liefst in kleur. Zeker voor de meer visueel ingestelde kinderen. Zich een voorstelling maken van wat het leert, helpt je kind om de lesstof te onthouden.
  6. Ezelsbrug: een afkorting nemen naar waar je moet zijn! Hoe (Haakjes) Moeten (Machtsverheffen) Wij (Worteltrekken) Van (Vermenigvuldigen) De (Delen) Onvoldoendes (Optellen) Afkomen (Aftrekken).
  7. Plaatsing: de te onthouden jaartallen/ ideeën/ kenmerken op een bepaalde plek in gedachten in een route plaatsen of op meubelstukken in de woonkamer, die je kind goed kent. Lesstof wordt zo geassocieerd met een plaats of meubelstuk, wat helpt onthouden. Als je kind de route loopt of fietst (naar school bijvoorbeeld), zegt het de te onthouden stof op. Vaker is beter.
  8. Opschrijven: woorden ook schrijven of leertekst samenvatten door middel van een samenvatting, schema of mindmap. Je kind verwerkt de tekst en leert hoofd- van bijzaken onderscheiden. Dit lukt beter naar mate je kind het vaker doet en jullie samen bekijken of er nog verbetertips zijn (korter/ langer/ kernachtiger).

Wat helpt hierbij nog meer?

Om het geheugen te helpen belangrijke informatie van het korte naar het langetermijngeheugen te laten gaan, is het volgende belangrijk:

  • Aandacht hebben: leren op een rustige plek zonder afleiding. Afleiding is funest voor onthouden.
  • Zintuigen gebruiken: als je kind ook zoveel mogelijk zintuigen gebruikt bij het leren, helpt dit onthouden. Ruiken, zien, horen, voelen en praten helpen onthouden.
  • Mening geven: steeds bedenken wat je er nu eigenlijk van vindt, helpt je kind om zaken van verschillende kanten te bekijken. Zeker als jullie hier vervolgens samen over praten. Je kind kan lesstof hierdoor niet alleen beter onthouden maar ook beter begrijpen, waardoor er ook meer inzicht in ontstaat.

Oefenen, oefenen, oefenen

Misschien wel het allerbelangrijkste, wil ik jullie niet onthouden: oefenen! Je kind weet pas of het lesstof kent als het ermee gaat oefenen. Dat wil zeggen gaat checken of het vragen erover kan beantwoorden, invuloefeningen erover kan maken, enz. De vragen uit het lesboek opnieuw maken, oefentoetsen maken of oefenen op internet.

Veel suc6!

‘Ieders geheugen is zijn persoonlijke literatuur’.

~Aldous Huxley

Bron: ONVERGETELIJK: Geheugentraining voor kinderen vanaf 8 jaar, N. van Kordelaar en M Schmidt

Worstelt je kind met school?

Met mijn aanpak boekt je kind vooruitgang en krijg jij meer rust!

Meer weten?

About the Author

Adviseur in leren en ontwikkelen. Praktische en methodische begeleiding bij leerproblemen voor basis- en voortgezet onderwijs. Eerder (team)coach en verpleegkundige.